POROZUMIENIE, CZYLI CO?

Kim był Marshall Rosenberg? 

Dr Marshall Rosenberg – psycholog kliniczny, znany na całym świecie mediator, założyciel Center for Nonviolent Communication, międzynarodowej organizacji zajmującej się przywracaniem pokoju i mediacjami w oparciu o stworzone przez niego podejście zwane „Porozumieniem bez Przemocy” (PBP). Opracowany przez Rosenberga model PbP jest praktycznym narzędziem pokojowego rozwiązywania konfliktów i budowania współpracy wszędzie tam, gdzie są ludzie: w przedszkolach, szkołach, przedsiębiorstwach, w służbie zdrowia, wśród duchownych, członków rządów i instytucjach w ponad 35 krajach na świecie. Prostota tej filozofii i jej głębokie działanie często zaskakuje! Porozumienie bez Przemocy pomaga zbudować otwarte, szczere relacje z partnerem, dzieckiem, przyjaciółmi, krewnymi, współpracownikami i innymi osobami, a konflikty rozwiązywane są tak, aby poprzez wzajemne zrozumienie uczuć i potrzeb skłóconych osób, wyeliminować lub co najmniej złagodzić wszelkie formy agresji i znaleźć rozwiązanie akceptowane przez wszystkie strony. 

Porozumienie, czyli co? 

Porozumienie bez Przemocy to przede wszystkim sposób życia, myślenia, podejście do siebie i innych ludzi, oparte na radykalnej uczciwości. Podejście, które pozwala słuchać i mówić, także wtedy, kiedy zupełnie się na coś nie zgadzamy, pozwala zobaczyć sprawy z perspektywy obserwacji, bez ocen i interpretacji i szukać sposobów, aby potrzeby wszystkich były zaspokojone. Taki sposób patrzenia i pojmowania świata jest tu podstawą. To jednak nie wszystko – ważne jest także, co mówimy, jak formułujemy zdania i z jakim nastawieniem przyjmujemy to, co mówią lub robią ludzie wokół nas. 

Najkrócej ujmując – w Porozumieniu bez Przemocy chodzi nam o współtworzenie świata, który działa dla wszystkich, w którym każdy jest brany pod uwagę. Jak to zrobić? Pomagają w tym konkretne narzędzia, które zaproponował Marshall Rosenberg. 

Marshall Rosenberg zwracał uwagę na to, jak „język przemocy”, czyli: język krytyki, ocen i osądów, wpływa na nasze relacje, zrywa lub utrudnia kontakt i blokuje docieranie do tego, co dla nas ważne. W zamian zaproponował sposób komunikowania, który unika słownej agresji i opiera się na obserwacji, na kontakcie z własnymi uczuciami, jasnym wyrażaniu potrzeb i formułowaniu próśb. 

Porozumienie składa się z mówienia i słuchania. Mówienia do ludzi, zamiast o ludziach, słuchania siebie i innych. Porozumienie bez Przemocy pomaga słuchać tak, że ludzie mają ochotę mówić i mówić tak, że czują się naprawdę usłyszani. Wtedy chcą szukać sensownych rozwiązań – dla siebie i innych. A to oznacza: MNIEJ NIEPOROZUMIEŃ. MNIEJ FRUSTRACJI. WIĘCEJ ROZWIĄZAŃ. WIĘCEJ RADOŚCI. 

Porozumienie Bez Przemocy jest czymś więcej niż skuteczną strategią rozmowy. Jest filozofią życia, postawą, umożliwiającą tworzenie sytuacji, w których każdy uczestnik coś zyskuje. To sposób komunikacji, który polega na szanowaniu uczuć i potrzeb zarówno własnych, jak i innych ludzi i zaspokajania ich w sposób, który unika wywierania nacisków, szantażu emocjonalnego, wymuszania pewnych zachowań przy pomocy gróźb i kar. Porozumienie bez Przemocy jest drogą empatii, drogą do piękniejszego życia, opartego na życzliwych relacjach z ludźmi. Jest drogą do osobistej, wewnętrznej wolności, w której możemy stawiać granice, docierać do powodów własnego gniewu i bólu, wyrażać siebie w pełni, prosić o wsparcie, kiedy tego potrzebujemy. 

Warto w życiu postawić na RELACJE, nie na RACJE. I tu właśnie wsparciem może być Porozumienie bez Przemocy. W takim pojmowaniu świata i podejściu do siebie i ludzi bardzo przydają się praktyczne narzędzia, które NVC podsuwa. Porozumienie jest wtedy, kiedy wszystkie strony chcą rozmawiać – także, kiedy jest trudno, kiedy widzimy sprawy w różny sposób i po prostu nie zgadzamy się ze sobą. Ważne, aby w takiej rozmowie zadbać o szacunek dla każdego jej uczestnika, każdego wziąć pod uwagę. 

Porozumienie bez Przemocy nie jest niczym nowym. Wszystkie części składające się na ten model znane są od wieków. Moim celem było przypomnienie ludziom tego, co już wiedzą – a mianowicie, jak powinniśmy odnosić się do siebie – i służenie pomocą w prowadzeniu życia, które harmonizowałoby z tą wiedzą. Marshall Rosenberg

Słowa mają MOC

Komunikacja między ludźmi to przede wszystkim kwestia języka. Nie zawsze jesteśmy świadomi, jak działają słowa, których używamy. Marshall Rosenberg zaprasza do budowania takiej świadomości. Sprawdzaj, czy wiesz, co robią ludziom Twoje słowa. Zwłaszcza wtedy, kiedy Ci bardzo zależy, aby być w pełni usłyszanym w tym, co dla Ciebie ważne.

To, co mówisz, ma znaczenie. Wpływa na świat, na relacje, wpływa na nas wzajemnie. Słowa mają MOC. Czasem niosą POMOC, a czasem – PRZEMOC. W Porozumieniu bez Przemocy ważne są intencje, z jakimi używamy słów. Jeśli nie wiesz, co mówisz (robisz) nie możesz mówić (robić) tego, co chcesz.

Opracowanie: Elżbieta Więcław, certyfikowana trenerka NVC

Na podstawie: Marshall B. Rosenberg, Porozumienie bez przemocy. O języku serca, Wydawnictwo Czarna Owca, wydanie II rozszerzone, Warszawa 2011.

Literatura, źródła informacji o Porozumieniu bez Przemocy